• Nowości
  • Polecamy

Wyniki konkursów

Konkurs "Sowa mądra głowa"

Konkursy "Sowi las" i "Sówka mądra główka"

Metody badań i ochrony sów (red. R. Mikusek)
"Metody badań i ochrony sów"
(red. R. Mikusek)
do nabycia w siedzibie
Fundacji Wspierania Inicjatyw Ekologicznych


Free PageRank Checker


Witrynę odwiedziło: osób

Metodyka badań - odtwarzanie głosów i nasłuch


Na każdym punkcie, przed rozpoczęciem stymulacji, powinno przeprowadzić się 1-3 min. nasłuch spontanicznie odzywających się ptaków. Jeśli kontrolę prowadzimy pieszo, takiej konieczności nie ma (nasłuchujemy ptaki podczas przemieszczania się). Ponieważ sowy konkurują o terytorium, nie tylko w obrębie własnego gatunku, dlatego na głosy mniejszych sów reagują gatunki większe, które zbliżają się do źródła dźwięku, czasami też nawołują. Z kolei odtwarzając głosy większych gatunków, które pozostają w opozycji do mniejszych, możemy spowodować to, iż te ostatnie zamilkną. Późniejsze odtwarzanie głosów małych sów, może nie wywołać spodziewanej reakcji pomimo ich obecności na badanym terenie. Dlatego prowadząc inwentaryzację kilku gatunków sów na danym terenie, należy ustalić kolejność odtwarzania od gatunków najmniejszych do największych, wg poniższej listy:

GP < AN < AFU < TA < AO < SXA < SXU < SXN < BB

Przy odtwarzaniu głosu dobrze jest obracać magnetofon, przez co zwiększamy zasięg stymulacji. Donośność wabień będzie większa, gdy odtwarzamy głosy z terenów wyniesionych, na obszarach otwartych, na duktach czy z linii oddziałowych. Jednorazowe odtwarzanie głosu w przypadku sów powinno trwać ok. 0,5-1 min., nasłuch natomiast ok. 2-3 min. Bardziej polecane są coraz dłuższe stymulacje w trzech kolejnych seriach, po np. 10, 30, i 60 s, z nasłuchami między nimi trwającymi po 1 (po pierwszym odtworzeniu) i 2-3 min. Skrócony czas nasłuchu i wabienia na początku są podyktowane możliwością szybkiej i krótkiej reakcji głosowej ptaka, który znalazł się w pobliżu i podleciał w naszym kierunku.

W trakcie wabienia mamy ograniczą słyszalność innych dźwięków, dlatego dobrze robić nasłuchy z drugą osobą (osobami), która stojąc w pewnej odległości (20-30 m) nasłuchuje i w razie reakcji sowy daje sygnał (np. latarką) do przerwania odtwarzania. Nagranie nie może być zbyt głośne oraz zbyt długie, gdyż może spowodować reakcję inną od oczekiwanej: ptaki mogą milknąć zdeprymowane obecnością nietypowego osobnika, przylatywać z dalszych rewirów itp. Szczególną uwagę należy zwracać na obecność par ptaków oraz samic, ze względu na znaczny procent nielęgowych samców wśród niemal wszystkich gatunków sów! Pomaga to w ustalaniu liczby par a nie tylko terytorialnych samców. Jednoczesne stwierdzenia nawołujących samców u sów nie są istotne w tym stopniu, jak to ma miejsce w przypadku stosowania metody kartograficznej dla ptaków wróblowych, ze względu na ich mniejsze zagęszczenia. W wyjątkowych przypadkach sowy mogą jednak gniazdować w luźnych grupach (np. włochatka, uszatka). Trzeba mieć świadomość, że wabiąc z mało oddalonych punktów, istnieje niebezpieczeństwo szybkiego przemieszczenia się sowy, a w konsekwencji zanotowania jej jako innego osobnika (zawyżenie liczby terytorium). W niejasnych sytuacjach należy to odnotować w notesie (patrz rozdział: Zapis obserwacji w terenie). Po ok. 15 minutowej stymulacji głosowej, efektywność wykrywania praktycznie już się nie zwiększa.

Polecana literatura


Więcej informacji o metodach badania sów znajdą Państwo w książce "Metody badań i ochrony sów" pod red. R. Mikuska.

Metody badań i ochrony sów (red. R. Mikusek)

Publikacja do nabycia w siedzibie Fundacji Wspierania Inicjatyw Ekologicznych

opis książki



Sponsorzy projektu

Projekt dofinansowano ze środków:
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

oraz
Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie